नार-पार-गिरणा नदीजोड प्रकल्पाला हिरवा कंदील; उत्तर महाराष्ट्राच्या जलप्रश्नावर मोठा दिलासा

 

मुख्य संपादक:- सौ सुनिता राजेंद्र महाडिक 

संपादक:- मुकेश राजेंद्र महाडिक 

बातमी व जाहिरातीसाठी संपर्क करा:- 9273165283

महाराष्ट्राच्या दृष्टीने ऐतिहासिक ठरणाऱ्या नार-पार-गिरणा नदीजोड प्रकल्पाला अखेर हिरवा कंदील मिळाला असून, या महत्त्वाकांक्षी योजनेच्या कामासाठी कार्यारंभ आदेश (वर्क ऑर्डर) जारी करण्यात आला आहे. अनेक वर्षांपासून प्रलंबित असलेल्या या प्रकल्पामुळे नाशिक, जळगाव आणि धुळे जिल्ह्यातील लाखो नागरिकांसह हजारो शेतकऱ्यांना मोठा दिलासा मिळणार आहे. राज्य शासनाच्या या निर्णयामुळे संपूर्ण उत्तर महाराष्ट्रात आनंदाचे वातावरण निर्माण झाले असून, भविष्यातील पाणीटंचाईवर कायमस्वरूपी उपाय मिळण्याची आशा बळावली आहे.

नार-पार-गिरणा नदीजोड योजना ही उत्तर महाराष्ट्रातील जलसंकट दूर करण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते. दरवर्षी अपुऱ्या पावसामुळे या भागात दुष्काळसदृश परिस्थिती निर्माण होत असते. अनेक गावांमध्ये पिण्याच्या पाण्याची तीव्र टंचाई जाणवते, तर शेतीसाठी पुरेसे पाणी उपलब्ध नसल्याने शेतकऱ्यांना मोठे आर्थिक नुकसान सहन करावे लागते. अशा परिस्थितीत हा प्रकल्प शेतकऱ्यांसाठी आणि सर्वसामान्य नागरिकांसाठी जीवनदायी ठरणार असल्याचे सांगितले जात आहे.

या प्रकल्पाच्या माध्यमातून सुमारे १.२४ लाख एकर क्षेत्राला थेट सिंचनाचा लाभ मिळणार आहे. कोरडवाहू शेतीवर अवलंबून असलेल्या हजारो शेतकऱ्यांच्या शेतीला आता हक्काचे पाणी उपलब्ध होणार आहे. पाण्याअभावी अनेकदा खरीप आणि रब्बी हंगामातील पिकांचे नुकसान होत असते. मात्र या योजनेमुळे शेतकऱ्यांना नियमित सिंचनाची सुविधा उपलब्ध होऊन उत्पादनात मोठी वाढ होण्याची शक्यता आहे. यामुळे कृषी क्षेत्राला मोठी चालना मिळणार असून, शेतकऱ्यांचे आर्थिक जीवनमान सुधारण्यास मदत होणार आहे.

नार-पार-गिरणा नदीजोड प्रकल्पाचा आणखी एक महत्त्वाचा फायदा म्हणजे या भागातील नद्या वर्षभर वाहत्या राहण्यास मदत होणार आहे. त्यामुळे भूजल पातळी वाढेल, विहिरी आणि बोअरवेलना पाणी उपलब्ध राहील तसेच ग्रामीण भागातील पिण्याच्या पाण्याचा प्रश्न मोठ्या प्रमाणात सुटण्यास मदत होईल. अनेक गावांमध्ये उन्हाळ्यात टँकरद्वारे पाणीपुरवठा करावा लागतो. महिलांना आणि नागरिकांना पाण्यासाठी मोठी भटकंती करावी लागते. मात्र या प्रकल्पामुळे भविष्यात अशी परिस्थिती मोठ्या प्रमाणात कमी होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.

प्रकल्पाच्या पहिल्या टप्प्यातून तब्बल १०.६४ टीएमसी पाणी उपलब्ध होणार असल्याचे सांगितले जात आहे. जलसंपदा व्यवस्थापनाच्या दृष्टीने हा टप्पा अत्यंत महत्त्वाचा मानला जात असून, राज्य शासनाने या योजनेला विशेष प्राधान्य दिले आहे. लवकरच भूमिपूजन करून प्रत्यक्ष कामास सुरुवात होणार असल्याची माहिती समोर आली आहे. त्यामुळे अनेक वर्षांपासून रखडलेल्या या योजनेला अखेर गती मिळाल्याचे चित्र दिसून येत आहे.

या निर्णयामुळे उत्तर महाराष्ट्रातील नागरिकांमध्ये समाधान व्यक्त केले जात आहे. अनेक सामाजिक संस्था, शेतकरी संघटना आणि स्थानिक नागरिकांनी शासनाच्या या निर्णयाचे स्वागत केले आहे. “नार-पार-गिरणा नदीजोड प्रकल्प हा उत्तर महाराष्ट्रासाठी वरदान ठरणार आहे. भविष्यातील पाणीटंचाई दूर करण्यासाठी हा ऐतिहासिक निर्णय आहे,” अशा भावना नागरिकांनी व्यक्त केल्या आहेत.

तज्ज्ञांच्या मते, या प्रकल्पामुळे केवळ शेतीच नव्हे तर ग्रामीण विकासालाही मोठी चालना मिळणार आहे. पाण्याची उपलब्धता वाढल्यास दुग्धव्यवसाय, फळबागा, भाजीपाला उत्पादन तसेच लघुउद्योगांना देखील फायदा होणार आहे. रोजगारनिर्मितीच्या नव्या संधी निर्माण होतील आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला बळकटी मिळेल. भविष्यात उद्योग क्षेत्रालाही या प्रकल्पाचा अप्रत्यक्ष फायदा होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.

उत्तर महाराष्ट्रातील अनेक भागांमध्ये वर्षानुवर्षे पाणीटंचाईमुळे स्थलांतराची समस्या निर्माण होत होती. रोजगार आणि पाण्याच्या शोधात अनेक कुटुंबांना गाव सोडावे लागत होते. मात्र या योजनेमुळे ग्रामीण भागात स्थैर्य निर्माण होण्यास मदत होईल, असा विश्वास व्यक्त केला जात आहे. शेतीला पाणी उपलब्ध झाल्यास तरुण वर्ग पुन्हा शेतीकडे वळेल, असे मतही व्यक्त केले जात आहे.

राज्य शासनाच्या जलविकास धोरणात नार-पार-गिरणा नदीजोड प्रकल्पाला अत्यंत महत्त्वाचे स्थान देण्यात आले आहे. भविष्यात उत्तर महाराष्ट्रातील जलप्रश्न कायमस्वरूपी सोडवण्यासाठी हा प्रकल्प मैलाचा दगड ठरणार असल्याचे मानले जात आहे. जलसंधारण, सिंचन आणि पिण्याच्या पाण्याच्या दृष्टीने हा प्रकल्प संपूर्ण प्रदेशासाठी अत्यंत लाभदायक ठरणार आहे.

एकूणच, नार-पार-गिरणा नदीजोड प्रकल्पामुळे उत्तर महाराष्ट्रातील नाशिक, जळगाव आणि धुळे जिल्ह्यांच्या विकासाला नवी दिशा मिळणार असून, हा प्रकल्प शेतकरी आणि नागरिकांच्या जीवनात सकारात्मक बदल घडवणारा ठरणार आहे. अनेक वर्षांच्या प्रतीक्षेनंतर या योजनेला मिळालेली गती ही उत्तर महाराष्ट्रासाठी आशेचा नवा किरण मानली जात आहे.